رساله, طراحی, ساختمان,مرکزی, بانک

تعاریف و تاریخچه بانکداری در ایران
۱-۱ تعریف واژه بانک
در لغت نامه دهخدا واژه بانک را (از ریشه لغت فرانسوی Banque و ایتالیایی Banca به معنی میزی که روی آن چیزهایی فروشند) سازمان و دستگاهی که محل ذخیره پول مردم است و بدان داد و ستد کنند یا داد و ستد آنجا انجام گیرد، معنی نموده، در تعریف دیگری که در کتاب بانک و بانکداری در ایران منیژه ربیعی رودسری آمده چنین بیان می دارد:
«بانک مشتق از بانکا Banco است که واژه ای لاتینی و به معنای پیشخوان و نیمکتی است که صرافان ایتالیایی قرون وسطی در پشت آن به معامله و مبادله پول می پرداختند. برخی نیز معتقدند که بانک از واژه آلمانی Banca آن به معنای شرکت اخذ شده است. امروزه بانک به معنای مکانی برای عملیات پولی و اعتباری است که در آن به نقل و انتقال وجوه، صدور برات ، نگاهداری سرمایه اشخاص و موسسه ها می پردازند، و این سرمایه ها با اعطای وام و اعتبار در امور اقتصادی، به جریان می افتد.» (ربیعی رودسری، ۱۳۸۰، ۱۳)

۲-۱ تاریخچه بانکداری در ایران
قبل از ایجاد بانک با تشکیلات منسجم و سرمایه ملی د رایران این قبیل امور توسط تجارت خانه ها و موسسات داخلی معتبر و صرافی های عمده انجام می گرفت. این گونه بنگاه ها به اموری از قبیل نقل و انتقال پول، تنزیل بروات تجارتی و صدور بیجک (قبول ودیعه) و امثال آن اشتغال داشتند. لیکن پس از گسترش فعالیت بانک های خارجی که در ذیل به آن ها اشاره می گردد، این بنگاه ها به تدریج از صحنه رقابت خارج گردیده و فعالیت آن ها متوقف گردید.

برای توضیحات بیشتر و مشاهده فهرست مطالب و خرید رساله به ادامه مطلب مراجعه نمائید…

بخشی از مطالب:

فصل اول

مطالعات طراحی بانک

در فرهنگ لغات انگلیسی نیز معانی بسیاری برای لغت BANK آورده شده است که تعاریف مرتبط با گفتار این کتاب عبارتست از:

(The table or counter of a money-changer or dealer in money) (Oxford, 1989, 931)
به معنای میز یا پیشخان یک متصدی برای انجام امور پولی و تعویض پول
(The shop, office, or place of business of a money-dealer) (Oxford, 1989,931)
به معنای فروشگاه، دفتر یا هر مکانی که برای تجارت در ارتباط با امور پولی مورد استفاده قرار می گیرد.
(A business establishment in which money is kept for saving or commercial purposes or is invested, supplied for loans; or exchanged. The offices or building in which such an establishment is located) (Heritage, 1992, 145)
به معنای حرفه ای که به منظور پس انداز نمودن پول، انجام تجارت و بازرگانی، سرمایه گذاری، اعطای وام یا تبدیل پول تاسیس گردیده است. همچنین دفتر یا ساختمانی که در آن چنین کسب و کاری (اشاره به معنای اول) استقرار می یابد.

1-2-1 بانک جدید شرق
این بانک که شعبه ای از بانک انگلیسی مقیم لندن بود اولین بانک به شیوه امروزی که از سال ۱۲۶۶ شمسی بدون اخذ امتیاز، شعبه مرکزی خود را در تهران، شمال شرقی میدان توپخانه و در محل فعلی بانک تجارت (تصویر ۱-۱) که ساختمان مسکونی اما بسیار زیبا و مستحکم قهرمان میرزا بود، افتتاح نمود و در اندک مدتی شعبه های دیگری در شهرستانها دایر نمود که از آن جمله می توان به بانک شاهی یزد اشاره نمود که آن هم در ساختمانی مسکونی در پشت تیمچه ای در میدان خان یزد واقع گردیده بود. با شروع فعالیت بانک شاهنشاهی در ایران، پس از سه سال شعب خود را به بانک اخیر واگذار نمود و فعالیتش خاتمه یافت. این حرکت پایه ی بانکداری نوین را در ایران بنا نهاد.

۲-۲-۱ بانک شاهنشاهی ایران
این بانک از سال ۱۲۶۷ شمسی (در محل قبلی بانک جدید شرق) با داشتن امتیازی ۶۰ سال به فعالیت بانکی و تجارتی در ایران اشتغال داشت و امتیاز نشر اسکناس را اخذ نمود. پس از انقضای مدت امتیاز، این بانک مانند یک بانک عادی تجارتی تا مرداد ۱۳۳۱ به نام بانک انگلیس در ایران و خاورمیانه به فعالیت خود ادامه داد و سپس منحل گردید.
۳-۲-۱ بانک استقراضی ایران
که به بانک استقراضی روس معروف بود و در سال ۱۲۶۹ شمسی امتیازی به مدت ۷۵ سال کسب نمود و افزون بر فعالیت بانکی و رهنی، حق انحصاری حراج عمومی و معافیت مالیاتی را نیز دریافت داشت و به موجب عهدنامه مورخ ۱۲۹۹ شمسی، منعقده بین دولت های ایران و اتحاد جماهیر شوروی (سابق)، این موسسه به دولت ایران واگذار شد.

۴-۲-۱ بانک عثمانی
این بانک در واقع یک بانک انگلیسی بود و از محل سرمایه مشترک فرانسه و انگلیس از اواسط قرن نوزدهم میلادی در کشور عثمانی (ترکیه فعلی) تاسیس شد و شعبه های متعددی در کشورهای همجوار دایر کرد و در سال ۱۳۰۱ شمسی اقدام به تاسیس شعبی در تهران و شهرهای غربی کشور نمود و منظور اصلی از این اقدام، تسهیل در روابط تجارتی و بانکی بین ایران و عراق بود و سرانجام در سال ۱۳۳۴ به فعالیت خود در ایران پایان داد.
بانک های ایرانی که به تدریج برای رفع نیازهای مالی در بخش های مختلف بازرگانی، کشاورزی، صنعتی و رهنی یا ساختمانی از محل سرمایه های ملی تشکیل گردیدند به شرح ذیل می باشند:

۳-۱ آغاز کار بانک های ایرانی
همزمان با بانک های بیگانه در ایران، یکسری بنگاه ها و تجارت خانه های داخلی همچون: تجارتخانه تومانیانس، تجارتخانه جمشیدیان، تجارتخانه جهانیان، کمپانی فارس، شرکت اتحادیه، شرکت عمومی ایران و شرکت اسلامیه نیز به انجام امور بانکی در ایران مشغول بودند و بعدها برخی از آنان در کسوت رهبران مشروطه برای بنیان گذاری بانک ملی ایران کوشیدند.

۱-۳-۱ بانک سپه
که با نام بانک پهلوی قشون آغاز به کار کرد، نخستین بانک ایرانی بود که به منظور به کار انداختن وجوه صندوق بازنشستگی افسران و درجه داران ارتش در سال ۱۳۰۴ در خیابان سپه تاسیس شد و با گسترش تدریجی شعبات خود در شهرستان ها، اقدام به اجرای عملیات بانکی و اعتباری رایج برای عموم طبقات جامعه نموده، به صورت یک بانک معتبر بازرگانی در آمد که تا به امروز نیز در کنار انجام امور مالی ارتش، به کلیه عملیات بانکی رایج در کشور نیز مشغول می باشد.

۲-۳-۱ بانک ملی
دومین بانک که قانون اجازه تاسیس آن در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۶ از تصویب مجلس شورای ملی گذشت و اساسنامه آن در خرداد ۱۳۰۷ توسط هیات دولت و کمسیون قوانین مالیه مجلس تصویب شد، فعالیت خود را رسما در تاریخ شهریور ۱۳۰۷ آغاز نمود در ابتدای تاسیس بانک علاوه بر شعبه مرکزی دو شعبه در بازار تهران و بندر بوشهر که مهمترین بندر بازرگانی آن روز ایران بود تاسیس گردید، پس از آن در شهرهای دیگر نیز شعب بانک ملی ایران نیز دایر گردید.
۳-۳-۱ بانک کشاورزی
سومین بانک ایرانی با عنوان بانک فلاحتی و صنعتی ایران که بعدها چندین بار تغییر عنوان داد و نهایتا نام بانک کشاورزی را به خود اختصاص داد، برای انجام اهداف خاص و به موجب قانون مصوب ۲۱ خرداد ۱۳۱۲ تاسیس گردید. در ادامه شرح مفصلی از چگونگی تاسیس این بانک خواهد آمد.
به فاصله نزدیکی از تاسیس بانک ملی، ضرورت ایجاد یک واحد اعتباری برای کمک به کشاورزان کشور احساس گردید و به دنبال آن در سال ۱۳۰۹ بخشی با عنوان «بانک فلاحتی» در داخل بانک ملی بدین منظور ایجاد گردید. در سال ۱۳۱۲ مجلس شورای ملی قانون تاسیس بانک مستقلی تحت عنوان «بانک فلاحتی و صنعتی ایران» و با مسئولیت بیشتر را تصویب نمود. در سال ۱۳۱۸ نام این بانک به «بانک کشاورزی و پیشه و هنر ایران» تغییر یافته، علاوه بر آن منابع مالی این بانک تقویت گردید و تسهیلات بیشتری توسط دولت وقت برای تامین نیازهای کشاورزان در جامعه آن روز ایران (با توجه به وسعت اراضی و وابستگی کشور به محصولات کشاورزی و روستایی) اختصاص داده شد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۲ تغییراتی در آئین نامه این بانک اعمال گردید و پسوند پیشه و هنر از عنوان آن حذف گردید و نام آن به «بانک کشاورزی ایران» تغییر یافت.
در اجرای سیاستهای قانون اصلاحات ارضی در کشور و مکانیزه نمودن ادوات کشاورزی نیاز مبرمی به منابع مالی بود، لذا در سال ۱۳۴۲ قوانین جدیدی وضع گردید و نام بانک نیز به «بانک اعتبارات کشاورزی و عمران روستایی» تغییر یافت.
لازم به ذکر است که در آن سال ها این بانک فاقد آرم و نشان مشخصی بود و این مسئله تا حدودی در مورد سایر موسسات دیگر کشور نیز مصداق داشت. با توجه به مسئولیت های جدید در سال ۱۳۴۵ واحد مستقلی تحت عنوان «صندوق توسعه کشاورزی» در کنار این بانک که به نام قبلی یعنی بانک کشاورزی ایران بازگشته بود تاسیس گردید و این دو موسسه مسئولیت اعطای وام در زمینه کشاورزی را به موازات یکدیگر بر عهده داشتند. در سال ۱۳۴۸ با توجه به وضع قوانین جدید به منظور پیشبرد شرکت های تعاونی وابسته به کشاورزی نام بانک مادر نیز به «بانک تعاون کشاورزی ایران» تغییر یافت و به دلیل افزایش مسئولیت صندوق توسعه در سال ۱۳۵۲ این موسسه نیز تغییر آئین نامه داده و نام «بانک توسعه کشاورزی ایران» را برای خود برگزید. در نهایت پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ این دو بانک در یکدیگر ادغام شده و موسسه بوجود آمده تا به امروز با عنوان «بانک کشاورزی» خوانده می شود و ساختمان شعبه و ادارات مرکزی آن در جوار بزرگراه جلال آل احمد، نبش خیابان پاتریس لومومبا واقع گردیده است.

۴-۳-۱ بانک مسکن
چهارمین بانک ایرانی که بر اساس نیاز جامعه شهر نشین تاسیس گردید بانک رهنی ایران نام داشت که عنوان امروزی آن بانک مسکن می باشد. این بانک در سال ۱۳۱۸ به منظور اعطای وام در برابر رهن اموال غیر منقول برای احداث بنا یا تعمیر ساختمان تشکیل گردید.

۵-۳-۱ بانک صنعت و معدن
پنجمین بانک که با سرمایه عمومی در ایران تاسیس شد بانک صنعتی و معدنی ایران می باشد که به استناد تصویب نامه مورخ ۲۰ فروردین ۱۳۲۵ هیات وزیران تشکیل گردید.
علاوه بر بانک های پنج گانه مذکور بعدها بانک های دولتی و خصوصی مختلفی تاسیس گردید و در حال حاضر تعداد آن ها ۲۸ بانک و موسسه اقتصادی می باشد که از میان آن ها بانک مرکزی، بانک ملی، بانک سپه، بانک صادرات، بانک ملت، بانک تجارت، بانک کشاورزی، بانک صنعت و معدن، بانک مسکن، بانک توسعه صادرات و بانک رفاه، بانک های دولتی ایران بوده که چهار بانک توسعه صادرات، کشاورزی، مسکن و صنعت و معدن بانک های تخصصی و یا توسعه ای هستند همچنین بانک ها و موسسات مالی خصوصی و یا وابسته به برخی سازمان ها و نهادها به شرح ذیل می باشند: بانک اقتصاد نوین، بانک پارسیان، بانک پاسارگاد، بانک سامان، بانک کارآفرین، بانک سرمایه، بانک سینا، پست بانک، بانک دی، بانک تات، بانک شهر و بانک انصار و موسساتی چون: صندوق مهر امام رضا، موسسه بنیاد، موسسه مهر، موسسه قوامین و موسسه توسعه.

۴-۱ طراحی و بانک
۱-۴-۱ اهمیت مسئله طراحی در ساختمان بانک ها
«گفته شده است که یک ساختمان جدید، این امکان را به موسسه می دهد که بتواند شخصیت آن موسسه و یا ویژگیهای مدیریتی خود را ابراز نماید. شاید این جایی باشد که در آن، آرشیتکت تبدیل به وجدان موسسه می شود.» (شهیدی، ۱۳۷۳، ۸)
بررسی ساختمان بانک ها از چند جنبه دارای اهمیت می باشد، نخست به عنوان کاربری عمومی شهری که در ارتباط مستقیم و مداوم با شهروندان است، دومین دلیل تاثیری داشت که این ساختمان ها در اثر تکرار زیاد بر کیفیت چشم انداز و سیمای شهر همچنین نحوه خدمات رسانی برای عموم شهروندان بر جای می گذارد و نهایتا به عنوان ابزاری کارآمد برای تحقق اهداف صنعت بانکداری و گردش اقتصادی جامعه حائز اهمیت می باشد.

۲-۴-۱ انواع ساختمان بانک ها
بانک ها عموما دارای دو گونه ساختمان می باشند: گونه اول ساختمان هایی با کاربری اداری که شامل ادارات مرکزی و مدیریت ها یا سرپرستی شعب بانک در استان ها می باشند و دسته دوم ساختمان شعب بانک ها که مراجعه کنندگان بیشتری داشته و تعداد و پراکندگی بیشتری نسبت به ساختمان های ستادی دارند. البته بانک ها دارای ساختمان های دیگری با کاربری آموزشی، رفاهی و غیره نیز دارند، اما از آنجاییکه هدف پایان نامه موضوع ساختمان های با کاربری تجاری و اداری می باشند، همچنین بسیاری از ساختمان های رفاهی و آموزشی بانک ها در غالب یک مجتمع و در جوار ساختمان های اصلی می باشند، از پرداختن به اینگونه ساختمان ها صرفنظر می گردد.

تقدیر و تشکر:    3
فهرست مطالب    5
مقدمه:    8
تعریف بانک    9
خدماتی که به وسیله بانک ها ارائه می شوند    10
انواع بانک    11
بانک تجاری    12
بانک تخصصی یا توسعه ای    13
مجوز بانکداری    14
تاریخچه بانکداری در ایران    14
تاریخچه بانک وبانکداری در ایران    16
بانک شاهی ایران    17
بانک استقراضی ایران    18
بانک عثمانی    19
بانک روس و ایران    19
بانک های ایرانی    20
بانک سپه    20
بانک ملی ایران    21
ایجاد بانکهای خصوصی در ایران    22
بانک مرکزی ایران    23
قوانین بانکداری    23
نظام بانکی بعد از انقلاب اسلامی ایران    25
ملی شدن بانکها    28
ادغام بانکها    28
ارکان بانکها    29
تغییرسیستم بانکداری    30
انواع تخصصی  بانکها    33
بانک های تجاری    33
بانک های توسعه ای    34
بانکداری اسلامی    42
سیستم بانکدارى اینترنتى    46
طراحی فضاهای داخلی شعبه ها    47
بانک ها در شهرهای امروز    56
نقش بانک در کیفیت محیط شهرها از گذشته تا امروز    59
نقش بانک در ساختار فضائی شهرهای آینده    63
معماری بانک ها در قرن حاضر    73
نمونه موردی خارجی    74
ing طرح داخلی بانک    82
کار جدید فاستر سقفی مواج بر فراز بانک    91
ساختمان بانک Shinkin توکیو    95
نمونه موردی داخلی    98
ساختمان صندوق پس انداز بانک ملی    99
اصول معماری فضاهای اداری بانک    104
مبانی نظری    110
فرم و خلق فضا    110
فرم های بی قاعده    112
فرم های با قاعده    114
انتخاب فرم    119
احساس فرم    119
درک یک فرم در کنار فرم های دیگر    124
فضا و معماری    126
انواع فضا    131
فضای ریاضی و فضای ادراکی    131
فضای روز و فضای شب    132
فضای عمومی و خصوصی    133
فضای مابین    133
فضا و زمان    134
معماری فضاهای اداری    135
ساختمان های اداری:    135
شاخصهای کنترل محاسبه سطوح    140
بهره برداری مفید اداری    141
توزیع مناسب فضاها    142
- بررسی کلی در مورد وضعیت زمین شناسی    145
1-1- استان اصفهان    146
2-1- وجه تسمیه    147
سایت شناسی    149
اقلیم    149
-1-استان اصفهان    149
4-1- جغرافیای طبیعی و اقلیم استان    151
5-1- وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان    153
-2- شهرضا    155
2-2-معماری شهرِضا    159
3-2-آثار تاریخی شهرضا    161
4-2- صنایع دستی    164
5-2-آب و هوا    165
6-2- مراکز تفریحی شهرضا    166
1-3-معرفی سایت طرح    167
2-3- ویژگیهای ترافیکی سایت:    168
سیستم برق اضطراری    168
برآورد مصارف الکتریکی اضطراری    170
- تجهیزات تاسیسات مکانیکی    171
مشخصات دیزل ژنراتور    172
سیستم اتصال زمین    173
سیستم تلفن    176
سیستم اعلام حریق    179
سیستم صوتی    183
شبکه کامپیوتر    185
مقدمه    185
پیکربندی یک شبکه بدون کابل    187
انواع شبکه های wireless    191
امنیت    192
تعاریف پایه    194
فضاهای ساختمان اداری    194
گروه 1 (فضاهای اصلی)    194
گروه 2 (فضاهای وابسته اصلی)    195
گروه 4 (فضاهای پشتیبانی)    196
گروه 5 (فضاهای گردش)    196
الف) گردش افقی در طبقات    196
ب) گردش عمودی بین طبقات    197
مساحت زیربنا    197
زیربنای خالص    197
زیربنای ناخالص    198
مساحت سرانه    198
سرانه مبنا    198
جدول سرانه های مبنا در گروه های مختلف    199
جدول سرانه های مبنا در گروه 4 (فضاهای پشتیبانی)    209
جدول سطوح مبنا در گروه 5 (فضاهای گردش)    210
شاخصهای کنترل محاسبه سطوح    212
- کارآیی ساختمان (بهره برداری مفید ساختمان)    212
بهره برداری مفید اداری    213
برنامه فیزیکی پروژه بانک مرکزی شهر:    216
- استانداردها :    218
جزء فضاها:    218
توزیع مناسب فضاها    221
جدول کنترل سطوح    223
منابع و ماخذ    224