مطالعات ,طراحی, پژوهشگاه, کویر

چکیده:

روند رو به رشد تقاضا و پذیرش طبیعت گردان و گردشگران در مناطق شکننده و حساس کویری و بیابانی ایران طی سال های اخیر و عدم وجود برنامه ریزی مدون و جامع برای گردشگری این مناطق لزوم توجه خاص به این مناطق را تشدید کرده است. لذا در این تحقیق، در راستای رویکرد توسعه پایدار گردشگری (طبیعت گردی) در مناطق کویری و بیابانی ایران با استناد به روش ظرفیت پذیرش گردشگری آستانه ظرفیت پذیرش مقصدهای منطقه کویرنوردی منطقه مرنجاب مورد بررسی قرار گرفته است.
به علت غنی بودن منطقه مرنجاب از نظر :گیاهان کویری ,حیوانات کویری,اسمان زیبای کویر و توانایی بهره برداری از انرژی های پایدار این منطقه به عنوان سایت مورد نظر پژوهشگاه انتخاب شده است.
در فصول مختلف این رساله حول شناخت موضوع, مطالعات اقلیمی سایت مورد نظر ,گردشگری ,رصد خانه ,ضوابط و استاندارد های طراحی و همچنین ریز فضاهای موجود در آن,مبانی و ایده های طراحی مطالعه گردیده است.

أ
فهرست مطالب
فصل اول معرفی منطقه
       مقدمه  2
      1 1 پدیده آفرینش کویر  3
       1 2 جانمایی سایت  4
       1 3 معرفی سایت  5
       1 4 ریشه اسم منطقه  6
      1 5 ر اه های ورود به منطقه  6
       منابع  7
فصل دوم اقلیم 
      2 1 تقسیمات اقلیمی جهان  9
       2 1 1 اقلیم بارانی و استوایی  9
       2 1 2 اقلیم گرم و خشک  9
       2 1 3 اقلیم گرم و معتدل  9
       2 1 4 اقلیم سرد وبرفی  9
        2 1 5 اقلیم قطبی  9
      2 2 تقسیمات اقلیمی در ایران  11
      2 3 اقلیم گرم و خشک )فلات مرکزی(  11
       2 3 1 منطقه نیمه بیابانی  11
ب
        2 3 2 منطقه بیابانی  12
     2 4 ویژگیهای معماری بومی مناطق گرم و خشک  12
      2 5 تأثیر باد بر ساختمان  17
     2 6 عملکرد تهویه و نیاز به آن در ساختمان  21
      2 6 1 عملکرد مختلف تهویه طبیعی در ساختمان  21
        2 6 1 1 تهویه برای ایجاد آسایش  21
       2 6 1 2 تهویه برای خنک سازی ساختمان  21
       2 6 1 3 نیاز به تهویه در ساختمان با توجه به نوع اقلیم  21
      2 7 اقلیم گرم و خشک  22
      2 8 فرم ساختمان و اقلیم  26
      2 9 تعیین فرم ساختمانهای بزرگ  26
     2انرژی خورشیدی نفوذ یافته از طریق پنجره ها  28 11
      2 11 تابش آفتاب بر پنجره  28
      2 12 تاثیر جهت پنجره  29
       2 13 تأثیر سایه بان  31
        2 13 1 انواع سایه بان  31
        2 13 1 1 سایه بانهای متحرک  31
        2 13 1 2 سایه بانهای طبیعی  32
     2 14 انتخاب مصالح ساختمانی متناسب با اقلیم  36
     2 15 انتخاب مصالح ساختمانی در مناطق گرم  36
     2 16 ویژگیهای طراحی اقلیمی )اقلیم گرم و خشک(  38
       منابع  41
ج
فصل سوم تعیین ظرفیت پذیرش گردشگری 
      3 1 ادبیات و پیشینه تحقیق  43
      3 2 انواع ظرفیت پذیرش  46
     3 3 شاخص ها در ظرفیت پذیرش گردشگری  47
    3 4 ضرورت سنجش ظرفیت پذیرش درمناطق کویری و بیابانی ایران  49
     3 5 ویژگی ها و محدوده جغرافیایی تحقیق  49
       3 6 روش تحقیق  51
      3 7 روش های برآورد ظرفیت پذیرش  51
3 7 1 ظرفیت پذیرش فیزیکی   PCC      51                                                                   
3 7 2 ظرفیت پذیرش واقعی )   RCC      52                                                                   )
3 7 3 ظرفیت پذیرش موثر )   ECC      52                                                                    )
        3 7 4 نتیجه گیری  53
       منابع  54
فصل چهارم نقاط دیدنی و جاذبه های توریستی مرنجاب 
     4 1 گردشگران در تپههای بیابانی منطقه مرنجاب آران  56
       4 2 تاریخچه منطقه  57
       4 3 وجه تسمیه  57
       4 4 خطب شکن  57
       4 5 چاه کنجه  58
       4 6 دریاچه نمک  58
       4 7 جزیره سرگردان  61
د
       4 8 کاروانسرای مرنجاب  61
        4 8 1 معماری بنا  62
      4 9 چاه دستکن )دست کند(  63
       4 11 ریگ بلند  63
       4 11 کوه کلنگ  63
       4 12 پشت ریگ  63
      4 13 سایر نقاط گردشگری منطقه  64
        4 13 1 چاه هندوانه  64
        4 13 2 قلعه کرشاهی  64
        4 13 3 کوه یخاب  64
       4 13 4 کمپ متین آباد  64
       منابع  65
فصل پنجم پوشش گیاهی و جانوری
       5 1 پوشش گیاهی  67
     5 2 پوشش گیاهی ، فلات مرکزی )اقلیم گرم و خشک(  68
5 3 اشنان  (Seidlitzia rosmarinus (Ehreb)Bge)   گیاهی مناسب دراحیاء کویر  69
       5 4 پوشش جانوری  71
       منابع  71
ه
فصل ششم بهره برداری از انرژی خورشیدی
       6 1 انرژی خورشیدی  73
       6 2 تاریخچه  75
      6 3 کاربردهای انرژی خورشید  76
      6 4 آب گرم کن خورشیدی  76
        6 4 1 ترموسیفون  76
       6 4 2 پمپ دار تحت فشار  76
        6 4 3 برگشت ثقلی  76
       6 5 انرژی فتوولتائیک  77
       6 5 1 انرژی فتوولتائیک چیست؟  78
      6 6 استفاده از انرژی حرارتی خورشید  81
       6 6 1 کاربردهای نیروگاهی  81
      6 6 1 1 نیروگاههای حرارتی خورشید از نوع سهموی خطی  81
      6 6 1 2 نیروگاههای حرارتی خورشیدازنوع دریافت کننده مرکزی  82
       6 6 1 3 نیروگاههای حرارتی خورشید از نوع بشقابی  82
        6 6 1 4 دودکشهای خورشیدی  83
       6 6 1 5 مزایای نیروگاههای خورشیدی  83
       6 6 2 کاربردهای غیر نیروگاهی  85
       6 7 آکومولاتور  88
        6 انواع آ کومولاتور ها  91 7 1
       منابع  91
و
فصل هفتم رصد خانه
     7 1 تاریخچه تأسیس رصدخانهها در ایران  93
       7 2 نمونه موردی  94
        7 2 1 رصدخانه مراغه  94
         7 2 1 1 پیشینه  95
         7 2 1 2 زیج ایلخانی  95
         7 2 1 3 لوله رصد  95
       7 2 2 رصدخانه مک دونالد  96
         7 2 2 1 تلسکوپها  97
        7 2 2 2 کشفیات و فعالیتهای علمی  97
        7 2 2 3 آخرین پژوهشها  97
    7 3 بررسی گلبادهاوانتخاب مناطق کاندیدبرای تأسیس رصدخانه ملی  98
        7 3 1 چکیده  98
        7 3 2 مقدمه  98
      7 3 3 تجزیه و تحلیل و رتبه بندی گلبادها  99
       منابع  111
فصل هشتم عرصه بندی واستاندارد فضاها
      8 1 عرصه بندی کل مجموعه  113
        8 1 1 عرصه عموم  113
        8 1 2 عرصه خصوصی  113
        8 1 3 عرصه عمومی خصوصی  113
ز
        8 1 4 عرصه معرفی  113
         8 1 4 1 گالری ها  114
   8 1 4 2       آمفی تاتر )سالن چند منظوره(  114
   8 1 4 3        کتابخانه  114
  8 1 5        عرصه اداری  115
  8 1 6        عرصه پژوهشی  115
  8 1 7        عرصه آموزشی  116
  8 1 8       عرصه خدمات رفاهی و عمومی  116
1    8 1 8      رستوران یا چایخانه  117
2    8 1 8      فروشگاه صنایع دستی  117
       8 1 9 عرصه خدمات پشتیبانی  117
1    8 1 9       انبار  117
2    8 1 9       نگهبانی  118
3    8 1 9       پارکینگ  118
4    8 1 9       تاسیسات  118
5    8 1 9       فضای سبز  118
      8 2 ضوابط و استاندارد ها  111
        8 2 1 گالری ها  111
        8 2 2 آمفی تئاتر  111
        8 2 3 کتابخانه  112
        8 2 4 اداری  113
        8 2 5 پژوهشی  113
        8 2 6 آموزشی  113
        8 2 7 انبار  113
ح
        8 2 8 پارکینگ  114
9         8 2 تاسیسات  114
       منابع  115
فصل نهم روند طراحی
      9 1 روش های مختلف طراحی معماری  117
      9 2 روند طراحی معماری  117
       9 3 ایده ها  117
      9 4 آفرینش فرم در معماری  118
      9 5 نقش فرم در آفرینش معماری  118
       9 6 تشخیص فرم  119
      9 7 فرم و فضای معماری  119
       9 8 تعریف کانسپت  119
      9 9 عوامل موثر بر کانسپت در طراحی  119
       9 11 کانسپت ها  121
      9 11 کانسپت ها و طراحی معماری  121
       9 12 تصورات  121
      9 13 کانسپت ها و ایده ها  122
      9 14 سناریوهای کانسپچوال )مفهومی(  122
      9 15 سلسله مراتب کانسپت  124
      9 16 انواع پنجگانه کانسپت:  125
        9 16 1 کانسپت قیاسی  126
      9 16 2 استعارات و تشبیهات )کانسپت های استعاری(  129
       9 16 3 جوهری )کانسپت های جوهری(  129
ط
     9 16 4 پاسخ مستقیم و حل مسأله )کانسپت های برنامه ای(  131
      9 16 5 ایده آل ها )کانسپت های ایده آل گرا(:  132
       منابع  133
منابع
       منابع  134
اشکال
       1 1 نقشه ی ایران  3
      1 2 شمال شهرستان آران و بیدگل  3
      1 3 مسیر ارتباطی مرنجاب  3
     1 4 کاروانسرای مرنجاب و سایت مورد نظر  3
      1 5 تپه های شنی مرنجاب  5
       1 6 دشت مرنجاب  6
      2 1 تقسیمات اقلیمی جهان  9
      2 2 تقسیمات اقلیمی ایران  11
      2 3 جهت ساختمان با توجه به اقلیم  14
    2 4 شکل و نحو ه ی فرار گیری ساختمان با توجه به موقعیت خورشید  15
2 5 باد های غالب و حداکثر سرعت وزش باد  ,   طبق آمار ایستگاههای سینوپتیک از تاریخ  15
      2 6 فرم مطلوب ساختمان در اقلیم  16
   2 7 شکل ونحوه قرار گیری ساختمان به منظور کاهش تلاطم باد در زمستان  17
   2 8 از هشتی و یا دیوار باد شکن در قسمت های ورودی استفاده شود  18
  2 9 هشتی ورودی را میتوان در داخل بنا یا خارج بنا مانند یک ایوان محافظت شده طراحی کرد  19
2 11 ابعاد هشتی باید به گونه ای باشد که بتوان یک در را به راحتی کاملا بست قبل ار انکه در دوم را باز کرد   19
ی
     2 11 تهویه در ساختمان با توجه به نوع اقلیم  22
     2 12 پلان مختلف جهت استفاده از تهویه  22
     2 13 با استفاده از دریچه های تهویه بر روی دیوار ها  25
    2 14 شکل و جهت دادن به بدنه ساختمان به منظور کاهش اثر افتاب  27
      2 15 نسبت حجم به سطح  28
       2 17 سایه بان منفذدار  33
       2 18 سایبان مطلوب  34
       2 19 سایبان طبیعی  35
      3 1 گردشگران در مرنجاب  42
       4 1 چاه کنجه  58
       4 2 دریاچه نمک  59
      3 4 جزیره سرگردان  61
     4 4 کاروانسرای مرنجاب  61
      4 4 پوشش گیاهی  67
      2 5 پوشش جانوری  71
    1 7 ستاره شناسان آماتور بر روی تپه رصدخانه مراغه  95
    2 7 رصد خانه مکدونالد دانشگاه تگزاس در آستین  96
      3 7 رصدخانه مکدونالد  97
جداول
      39                                                                                            جدول 1 2
      41                                                                                             جدول 2 2
   جدول 1 3 : نمونه ای از تعاریف موجود در خصوص ظرفیت پذیرش  44__